Mechaniczne oczyszczanie ścieków jest nazywane pierwszym stopniem oczyszczania. Ma ono na celu usunięcie ciał stałych, zawiesin mineralnych i organicznych, które znajdują się w ściekach.
Elementy te podlegają takim zjawiskom jak rozdrabnianie, cedzenie, sedymentacja, flotacja, wypienianie oraz odwirowywanie.
Do mechanicznego oczyszczania ścieków wykorzystuje się kraty ręczne lub mechaniczne, sita, piaskowniki, osadniki oraz flotatory.